Bấm huyệt có tác dụng không? Nghiên cứu nói gì
Bấm huyệt có tác dụng không hay chỉ là cảm giác? Nghiên cứu nói gì, cách tìm huyệt bách hội, thái dương, phong trì, lực thế nào là vừa và ai nên tránh.
Biên soạn: Trạm Gội Chill · 7 phút đọc · đăng · cập nhật
Chủ đề: Các loại massage

Bấm huyệt có mặt ở rất nhiều nơi, từ tiệm gội đến phòng khám y học cổ truyền. Bài này tách điều nghiên cứu đã thấy khỏi những lời quảng cáo, chỉ cách tìm ba huyệt quen thuộc ở đầu, và nói rõ lực thế nào là vừa. Bấm huyệt là một trong nhiều kiểu massage; so sánh với Thụy Điển, Thái hay Shiatsu ở bài các loại massage.
Bấm huyệt có tác dụng không?
Bấm huyệt (acupressure) là dùng ngón tay ấn vào các điểm gọi là huyệt. Theo y học cổ truyền, huyệt nằm trên các đường kinh, nơi năng lượng của cơ thể lưu thông. Khoa học hiện đại chưa xác nhận các đường kinh này, nhưng vẫn có thể đo xem bấm huyệt có làm người ta thấy khá hơn không.
Câu trả lời thẳng: bấm huyệt giúp nhiều người thư giãn, bớt căng, và nói chung khá an toàn. Vinmec dẫn một tổng quan năm 2014 kết luận bấm huyệt không phải phương pháp điều trị hiệu quả cho bất kỳ bệnh nào, nhưng có ích như một liệu pháp bổ sung giúp giảm triệu chứng và nâng chất lượng sống.
Vì vậy, những lời như "bấm huyệt giải độc gan" hay "bấm huyệt chữa tiểu đường" không có nghiên cứu đáng tin đứng sau.
Nghiên cứu mạnh nhất về bấm huyệt nói gì?
| Vấn đề | Bằng chứng | Mức độ tin cậy |
|---|---|---|
| Buồn nôn sau phẫu thuật (huyệt nội quan, cổ tay) | Tổng quan Cochrane 2015: 59 thử nghiệm, 7.667 người; kích thích huyệt này giảm buồn nôn so với giả | Thấp |
| Đau đầu do căng thẳng | Nghiên cứu nhỏ năm 2015: cả nhóm bấm huyệt lẫn nhóm giả dược đều giảm, khác biệt không chắc | Rất hạn chế |
| Lo âu | Vài nghiên cứu nhỏ ở người bệnh ung thư, bệnh tim (Vinmec dẫn) | Hạn chế |
Tổng quan Cochrane năm 2015 (Lee và cộng sự) gộp nhiều cách kích thích huyệt nội quan, trong đó có bấm huyệt. Các tác giả gọi bằng chứng là chất lượng thấp, và kích thích huyệt cho kết quả tương đương thuốc chống nôn chứ không hơn. Đó là bằng chứng tốt nhất hiện có cho một ứng dụng của bấm huyệt, và nó không liên quan đến việc đi spa.
Với đau đầu, bài viết của Vinmec được tư vấn chuyên môn bởi BS Bùi Xuân Lực (Trung tâm Y học cổ truyền Vinmec Sao Phương Đông) nói thẳng: số nghiên cứu còn hạn chế, đa số cỡ mẫu nhỏ và thiếu đối chứng đầy đủ. Bấm huyệt chỉ nên là cách bổ sung, không thay thế việc khám khi đau đầu nặng.
Huyệt bách hội, thái dương, phong trì ở đâu?
Các trang khác nhau mô tả vị trí hơi khác nhau. Không cần chính xác từng milimét; tìm chỗ hơi lõm và ấn thấy ê dễ chịu là được.
- Bách hội: điểm lõm trên đỉnh đầu, nơi đường nối hai đỉnh vành tai gặp đường giữa đầu (Vinmec).
- Thái dương: hai bên thái dương, ngay sau đuôi chân mày, sờ thấy hơi lõm (Vinmec).
- Phong trì: chỗ hõm phía sau tai, ngay dưới đáy hộp sọ, giữa hai khối cơ ở gáy (Vinmec).
Cách làm đơn giản: dùng đầu ngón tay day tròn chậm, mỗi huyệt khoảng 2–3 phút như Vinmec hướng dẫn cho phong trì, thở đều. Người hay mỏi cổ vai có thể đọc thêm massage cổ vai gáy cho dân văn phòng.
Bấm huyệt có đau không? Lực bao nhiêu là vừa?
Bấm huyệt đúng thường có cảm giác ê, tức, có khi lan ra xung quanh. Đó là bình thường. Một quy tắc dễ nhớ:
- Ê, tức, dễ chịu: được.
- Đau nhói, tê lan xuống tay, chóng mặt: dừng ngay.
Vinmec lưu ý ấn phong trì quá mạnh có thể gây đau tại huyệt, và BS Bùi Xuân Lực khuyên ngừng nếu xuất hiện cơn đau mới hoặc triệu chứng nặng hơn. Lực mạnh không có nghĩa là hiệu quả hơn. Bấm huyệt ở bàn chân có đặc điểm riêng, xem massage chân có tác dụng gì.
Ai nên tránh hoặc hỏi bác sĩ trước khi bấm huyệt?
Theo các bài của Vinmec, hãy hỏi bác sĩ trước nếu bạn:
- Đang mang thai: một số huyệt được cho là có thể gây co thắt tử cung.
- Có cục máu đông, viêm tĩnh mạch, tiểu cầu thấp hay dễ bầm, dễ chảy máu.
- Bị động kinh, bệnh tuyến giáp.
- Có vết bỏng, vết thương, nhiễm trùng, bệnh da ở vùng sẽ bấm, hoặc ung thư đang hoạt động.
- Bị tăng huyết áp (với huyệt phong trì), đang sốt cao, hoặc đang quá đói, quá no.
Một số người thấy lâng lâng, chân mềm sau buổi bấm huyệt; ngồi nghỉ vài phút rồi hãy đứng dậy.
Khi nào cần đi khám thay vì tự bấm huyệt: đau đầu đột ngột, dữ dội nhất từ trước đến nay; đau đầu kèm sốt, cứng cổ; yếu hay tê một bên người, nói khó, nhìn mờ. Đọc thêm đau đầu có nên gội đầu dưỡng sinh.
Buổi gội ở Trạm có ấn huyệt không?
Ở Trạm Gội Chill, ấn huyệt là một phần nhỏ trong buổi gội, không phải liệu trình y học cổ truyền (bảng giá tham khảo, cập nhật 11/2026):
- Gội Chill 40 phút, giá 99.000đ: theo menu có bước "ấn huyệt thư giãn vùng đầu và mặt" sau khi đả thông khứu giác với tinh dầu, trước khi gội.
- Dưỡng sinh tỳ vị 60 phút, giá 349.000đ: menu mô tả là "liệu trình chăm sóc vùng bụng kết hợp massage nhẹ nhàng và các thao tác dưỡng sinh". Xem dưỡng tỳ vị là gì.
Cứ nói với kỹ thuật viên nếu muốn ấn nhẹ hơn, hoặc bỏ qua một vùng nào đó. Ngoài danh sách ở trên, hãy báo trước nếu bạn có bệnh tim hay rối loạn đông máu, và hỏi bác sĩ nếu chưa chắc. Gói Gội Chill có ngâm chân thảo dược, nên người tiểu đường cũng nên báo trước (xem bài ngâm chân thảo dược). Nhiều người thấy buổi gội có ấn huyệt giúp thư giãn trước khi ngủ; nếu bạn đang mất ngủ, đọc mất ngủ có nên đi massage.
Câu hỏi thường gặp
Ấn huyệt có đỡ đau đầu không?
Có thể giúp một số người thấy dễ chịu hơn, nhưng bằng chứng còn hạn chế. Vinmec dẫn một nghiên cứu nhỏ năm 2015: cả nhóm được xoa bóp, bấm huyệt lẫn nhóm giả dược đều giảm số lần đau đầu, khác biệt giữa hai nhóm không chắc chắn. Đau đầu dữ dội, đột ngột hay kèm sốt, yếu tay chân thì cần đi khám ngay.
Bấm huyệt có nguy hiểm không?
Nói chung bấm huyệt khá an toàn. Một số người thấy lâng lâng, chân mềm hay hơi ê sau buổi làm. Người có cục máu đông, tiểu cầu thấp, dễ chảy máu, động kinh, vết thương hay nhiễm trùng ở vùng bấm nên hỏi bác sĩ trước (Vinmec).
Bà bầu có bấm huyệt được không?
Vinmec lưu ý một số huyệt được cho là có thể gây co thắt tử cung, nên phụ nữ mang thai cần hỏi bác sĩ trước. Nếu đang mang thai, hãy báo nhân viên trước buổi làm.
Bấm huyệt bao lâu thì có tác dụng?
Cảm giác thư giãn thường đến ngay trong buổi làm. Hướng dẫn của Vinmec cho huyệt phong trì là day 2 đến 3 phút mỗi lần. Không có nghiên cứu nào cho thấy bấm càng lâu, càng mạnh thì càng tốt.
Nằm gội, để người khác ấn huyệt giúp
Khi đặt lịch, bạn kể trước tình trạng sức khỏe để Trạm biết. Gọi hoặc nhắn Zalo "Trạm Gội Chill":
- Chi nhánh Phạm Văn Bạch: 708 Phạm Văn Bạch, P. An Hội Tây, Gò Vấp. Điện thoại 0387 526 483.
- Chi nhánh Thống Nhất: 245a Thống Nhất, P. Thông Tây Hội, Gò Vấp. Điện thoại 0377 367 839.
Trạm mở cửa mỗi ngày từ 9:00 đến 20:00, kể cả ngày lễ.
Bài viết chỉ để tham khảo, không thay thế chẩn đoán hay lời khuyên của bác sĩ.
Nguồn tham khảo
- Lee A, Chan SK, Fan LT. "Stimulation of the wrist acupuncture point PC6 for preventing postoperative nausea and vomiting." Cochrane Database Syst Rev, 2015. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26522652/
- Vinmec (tư vấn chuyên môn: BS Bùi Xuân Lực, Trung tâm Y học cổ truyền Vinmec Sao Phương Đông). "Bấm huyệt chữa đau đầu có hiệu quả không?" Cập nhật 22/07/2024. https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/bam-huyet-chua-dau-dau-co-hieu-qua-khong-vi
- Vinmec. "Bấm huyệt là gì và nó hoạt động như thế nào?" Cập nhật 22/07/2024. https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/bam-huyet-la-gi-va-no-hoat-dong-nhu-nao-vi
- Vinmec. "Tìm hiểu các huyệt trên đầu." Cập nhật 22/07/2024. https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/tim-hieu-cac-huyet-tren-dau-vi
- Vinmec. "Dạy huyệt phong trì có tác dụng gì?" Cập nhật 22/07/2024. https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/day-huyet-phong-tri-co-tac-dung-gi-vi


